81 lat od likwidacji getta - uroczystości upamiętniające

​18 sierpnia to data, która na trwałe wpisała się historię Limanowej. Dokładnie 81 lat temu, w 1942 roku, niemieckie władze okupacyjne podjęły decyzję o likwidacji limanowskiego getta. Jutro Sądecki Sztetl organizuje uroczystości upamiętniające ofiary zagłady.

Wiele osób, zwłaszcza tych najsłabszych, straciło życie już podczas przymusowego przemarszu do Nowego Sącza - w Starej Wsi. Reszta została przetransportowana do sądeckiego getta, a stamtąd wielu trafiło do obozu Zagłady w Bełżcu.

Aby uczcić pamięć tych tragicznych wydarzeń i ludzi, którzy w nich zginęli, jutro (18 sierpnia) stowarzyszenie Sądecki Sztetl organizuje uroczystości upamiętniające. Rozpoczną się one o godzinie 16:00 w Starej Wsi, gdzie znajduje się pamiątkowa macewa w miejscu egzekucji. 

Kolejna część uroczystości odbędzie się o godzinie 17:00 przy Głazie Pamięci na ul. Kilińskiego w Limanowej. Będzie to już drugi raz, gdy w tym miejscu wybrzmi Apel Pamięci. Zgromadzeni symbolicznie zapalą tam znicze, by symbolicznie uczcić pamięć ofiar.

Quiz, film i podróże, czyli Noc Bibliotek 2026 TPN apeluje o ostrożność podczas spotkań z jeleniami

Po zakończeniu tej części uroczystości, o godzinie 17:30 uczestnicy udadzą się na cmentarz żydowski w Limanowej. To tam odsłonięta zostanie tablica edukacyjna, która będzie przypominać przyszłym pokoleniom o historii getta w Limanowej oraz o ludziach, którzy tam mieszkali i zginęli.

Uroczystości te mają na celu nie tylko upamiętnienie tragicznych wydarzeń z przeszłości, ale również edukację oraz budowanie mostów pomiędzy pokoleniami. 

Organizatorzy zachęcają do wzięcia udziału w tych wydarzeniach, aby wspólnie przypomnieć sobie o ważnych momentach lokalnej historii i oddać hołd tym, którzy stracili swoje życie w czasach II wojny światowej.

Getto w Limanowej, utworzone w czerwcu 1942 roku, znajdowało się na tzw. Kamieńcu, w północnej części miasta (od szkoły, pomiędzy ul. Sowlińską, tyłem Rynku i rzeką). Nie było ogrodzone, ale za jego opuszczenie Żydom groziła śmierć z rąk niemieckich okupantów. Zamieszkującą je ludność – około dwóch tysięcy osób z terenu miasta i okolicznych wsi - nękano ciągłymi kontrybucjami. Tylko w lipcu 1942 r. pod istniejącym do dziś murem przy obecnej ul. Kilińskiego zginęło od 50 do 60 osób. Wielkim masowym grobem stał się limanowski cmentarz żydowski.

Obecnie jedynym wyraźnie widocznym śladem obecności Żydów w Limanowej jest właśnie cmentarz, znajdujący się w lesie nad torami w rejonie ulic Rejtana i Wojska Polskiego. Z pomocą lokalnego historyka Karola Wojtasa odtworzyliśmy jednak częściową mapę miejsc w Limanowej, które w przeszłości związane były ze społecznością żydowską. Fotografie tych miejsc można obejrzeć w artykule: Dwie kultury - jedno miasto. Żydowska mapa Limanowej.