Tragiczny los odkryty po 65 latach

Stanisław Alojzy Nowak był ostatnim starostą powiatu limanowskiego przed II wojną światową. Jako polski urzędnik zapłacił wielką cenę, został zamordowany przez NKWD w Bykowni na Ukrainie. Miał wówczas zaledwie 46 lat. Jego tragiczny los przez wiele lat był nieznany.

W tym roku obchodzimy 80-rocznicę zbrodni katyńskiej, czyli wymordowanie polskich obywateli (głównie oficerów) przez funkcjonariuszy NKWD (Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR). W kwietniu planowano różne inicjatywy (głównie szkoły), aby uczcić pamięć mieszkańców naszego powiatu, którzy są ofiarami zbrodni katyńskiej. Niestety epidemia koronawirusa pokrzyżowała wiele planów. Dlatego na łamach portalu Limanowa.in przypominamy sylwetki niektórych osób naszego regiony, które zostały zamordowane wiosną 1940 przez funkcjonariuszy NKWD.

27 kwietnia minie 126 lat od urodzin Stanisława Alojzego Nowaka. Na świat przyszedł w 1894 roku w okolicach Lwowa (miejscowość Brody), które wówczas w większości zamieszkiwane były przez Polaków. Tam spędził dzieciństwo i następnie zdobywał wykształcenie. Już po odzyskaniu przez Polskę wolności uzyskał absolutorium na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Pracę rozpoczął w Urzędzie Wojewódzkim w Tarnopolu. W 1923 roku uzyskał tytuł doktora prawa.

W okresie międzywojennym kariera naukowa i zawodowa Stanisława Nowaka rozwija się bardzo szybko. Pełnił różne stanowiska w powiecie tarnopolskim, na początku lutego 1937 roku został starostą powiatu zbaraskiego, a kilka miesięcy później oddelegowany do pełnienia funkcji starosty powiatu limanowskiego. Po wybuchu wojny wraz z rodziną wyjechał do Lwowa, a kolejnym miejscem Jego schronienia był Tarnopol.

Wywiad: Rosja opracowuje scenariusze konfliktu z Polską i kryzysu na flance NATO Rodzinne treningi na wypadek zagrożenia

Już dwa dni po wkroczeniu Armii Czerwonej w granice Rzeczypospolitej został aresztowany (19 września) przez NKWD i osadzony w więzieniu w Tarnopolu. Po kilku tygodniach został przewieziony w głąb Rosji i dalsze informacje na temat Stanisława Nowaka są owiane tajemnicą. Rodzina nie potrafiła odnaleźć żadnych wiadomości nawet wiele lat po zakończeniu II wojny światowe.

Dopiero po ujawnieniu tzw. ukraiÅ„skiej listy katyÅ„skiej w 2005  roku okazaÅ‚o siÄ™, że StanisÅ‚aw Alojzy Nowak zginÄ…Å‚ w Bykowni (lasy w pobliżu Kijowa), zamordowany przez NKWD.

W 2013 roku władze Powiatu Limanowskiego uhonorowały pamiątkową tablicą Stanisława Alojzego Nowaka. Na mocy uchwały Rady Powiatu pamiątkowa tablica została umieszczona na frontonie budynku Starostwa Powiatowego w Limanowej, od strony głównego wejścia.

Źródło: własne / Księga Limanowian.