Czy orbitopatia tarczycowa jest wyleczalna? Nowoczesne metody terapii

(Materiał partnera) Orbitopatia tarczycowa, spowodowana chorobami tarczycy – najczęściej nadczynnością tego gruczołu – występuje w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa. Standardy leczenia tego schorzenia zostały ujęte w wytycznych Europejskiej Grupy Orbitopatii Gravesa (EUGOGO). Sprawdź, czy jest ono wyleczalne.

Czym jest orbitopatia tarczycowa?

Orbitopatia tarczycowa to najczęstsza pozatarczycowa manifestacja choroby Gravesa-Basedowa. Osoby cierpiące na nadczynność tarczycy mogą doświadczyć zmian metabolizmu tkanek oczodołu, czyli zwiększenia objętości tkanki łącznej, tłuszczu oczodołowego i mięśni odpowiadających za ruch gałką oczną. Przesuwa się ona w kierunku powiek, powodując wytrzeszcz osiowy. Naukowcy aktualnie nie są w stanie odpowiedzieć na pytanie, jakie są przyczyny orbitopatii tarczycowej.

Objawy orbitopatii tarczycowej

Wytrzeszcz oczu jest charakterystycznym objawem orbitopatii tarczycowej, ale towarzyszyć mogą mu również inne symptomy m.in.

• ból w okolicy oka,
• uczucie ciała obcego w oku,
• światłowstręt,
• obrzęk spojówek lub/i powiek,
• podwójne widzenie,
• obniżenie ostrości widzenia w jednym lub obu oczach,
• nienadążanie powieki górnej za ruchem gałki ocznej ku dołowi,
• upośledzenie możliwości kierowania oczu ku górze i na zewnątrz,
• zmniejszenie częstotliwości mrugania,
• poszerzenie naczyń krwionośnych spojówki gałkowej.

Jeśli stan chorego pogarsza się, a wytrzeszcz – powiększa, mogą wystąpić wysychanie rogówki i niedomykanie się szpary powiekowej, co w konsekwencji powoduje owrzodzenie.

Matura 2026: zdawalność w powiecie 85%, Duże różnice pomiędzy szkołami Hybryda plug-in na co dzień i w trasie – czy to dobry wybór dla rodziny?

Jak leczyć orbitopatię tarczycową?

Jeśli pacjent pozostaje pod stałą opieką endokrynologa, lekarz może szybko zaobserwować objawy orbitopatii. W każdym przypadku chory powinien odbyć konsultację z endokrynologiem oraz okulistą.

Jeśli wytrzeszcz jest stosunkowo niewielki, zaleca się stałą kontrolę ostrości wzroku i nawilżanie rogówki przy użyciu kropli do oczu tzw. sztucznych łez. Zgodnie z zaleceniem lekarza chory powinien sypiać z wyżej uniesioną głową, najlepiej w pomieszczeniu z dobrze nawilżonym powietrzem. Kategorycznie nie może palić papierosów.

Przy pojawieniu się problemów z zamknięciem oczu, konieczne jest zakładanie na oko opatrunku na noc, podawanie każdego dnia kropli i nawilżających maści wprost do gałki.

Przy większym nasileniu orbitopatii tarczycowej konieczne jest podjęcie radykalnego leczenia po konsultacji ze specjalistami. Mogą oni zalecić:

• terapię doustną z użyciem kortykosteroidów;
• zabieg operacyjny odbarczenia oczodołów, który polega na usunięciu jednej lub więcej ścian kostnych oczodołu, aby powstało miejsce na zmniejszenie ucisku na gałkę oczną i nerw wzrokowy;
• radioterapię (naświetlania) wraz z możliwą operacją chirurgiczną mięśni poruszających gałką oczną, ale wcześniej konieczne jest ustabilizowanie u pacjenta choroby tarczycy i procesu zapalnego oczodołu.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie orbitopatii tarczycowej?

Po podjęciu terapii mającej na celu normalizację pracy tarczycy u chorego lub przeprowadzenia chirurgicznego usunięcia nadczynnego wola i przy wykorzystywaniu leków doustnych, u większości pacjentów dochodzi do zmniejszenia nasilenia objawów orbitopatii. Zaleca się przy tym suplementowanie selenu w dawce co najmniej 200 μg/dobę. Postęp wówczas wyhamowuje lub można doprowadzić do zmniejszenia objawów. U maksymalnie 5% pacjentów choroba może niestety postępować, co wymusza konieczność podjęcia dalszego, niejednokrotnie radykalnego, leczenia.

Szacuje się, że do samoistnej remisji objawów orbitopatii tarczycowej dochodzi u 30% chorych, a u około 50% pod wpływem leczenia. Niestety, ma ona tendencje do nawracania.