Historia w kadrze: ostatnia droga Orkana

W kolejnym odcinku cyklu "Historia w kadrze" przypominamy wydarzenia z maja 1931 roku. Ciało pochodzącego z Poręby Wielkiej pisarza Władysława Orkana zostało ekshumowane i przewiezione pociągiem z Krakowa do Zakopanego.

Historia w kadrze

Dziś kolejna odsłona cyklu "Historia w kadrze". W jego ramach prezentujemy archiwalne fotografie, artykuły prasowe oraz materiały źródłowe dokumentujące wydarzenia, miejsca i postaci związane z historią powiatu limanowskiego.

Przypominamy przebieg uroczystości z maja 1931 roku, kiedy to organizowano powtórny pogrzeb Władysława Orkana.

Uroczystości na stacjach i dworcu w Limanowej

W sobotę (16 maja 1931 roku) na cmentarzu Rakowickim w Krakowie ekshumowano ciało pisarza Władysława Orkana, po czym przewieziono je do Zakopanego. Powtórny pogrzeb odbył się na koszt państwa.

Pijany recydywista za kółkiem. Szybki wyrok, więzienie i utrata auta Seniorzy debatowali o bezpieczeństwie

Specjalny pociąg transportujący trumnę ze zwłokami zatrzymywał się na każdej stacji na trasie, w tym na dworcu w Limanowej, gdzie zgromadzili się mieszkańcy opłakujący pisarza. Zmarły spoczął na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem, w sąsiedztwie Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Tytusa Chałubińskiego i Jana Krzeptowskiego „Sabały”.

Życie i twórczość Piewcy Gorców

Władysław Orkan (właściwie Franciszek Ksawery Smaciarz) urodził się 27 listopada 1875 roku w Porębie Wielkiej. Edukację rozpoczynał w rodzinnej miejscowości, następnie uczył się u o.o. Cystersów w Szczyrzycu oraz w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie. W początkach działalności literackiej wspierał go Kazimierz Przerwa-Tetmajer, pomagając w publikacji pierwszych nowel. Znaczący wpływ na jego kształcenie miała matka, Katarzyna Smreczyńska, która pieszo nosiła żywność synom do Szczyrzyca i Krakowa.

Twórczość Orkana skupiała się na życiu mieszkańców górskich wsi w Gorcach. Autor opisywał warunki życiowe, naturę oraz codzienność regionalnej społeczności. Do jego dzieł należą m.in. „Listy ze wsi” oraz programowe „Wskazania dla Synów Podhala”.

Utrzymanie pisarza opierało się na honorariach za publikacje w czasopismach. W życiu prywatnym zmagał się z trudnościami, w tym ze śmiercią żony Marii. Orkan zmarł 14 maja 1930 roku w Krakowie, dokąd przyjechał odwiedzić przebywającą w szpitalu córkę Zofię. Jego córka zmarła dwa tygodnie później, nie dowiadując się o śmierci ojca. Pisarz został początkowo pochowany na cmentarzu Rakowickim, skąd po roku jego szczątki przeniesiono do Zakopanego.