Limanowski folklor na gdańskiej uczelni. Obrona na szóstkę

Alicja Król, absolwentka Akademii Muzycznej w Gdańsku, obroniła na ocenę celującą pracę licencjacką poświęconą folklorowi muzycznemu Ziemi Limanowskiej. Prymistka zespołu „Starowiejski HYR” przeanalizowała ponad sto lokalnych melodii.

30 czerwca w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku odbyła się obrona pracy licencjackiej autorstwa Alicji Król, absolwentki specjalności Teoria muzyki. Praca zatytułowana „Folklor muzyczny Ziemi Limanowskiej w kontekście tradycji lachowskich” porusza tematykę rzadko spotykaną w badaniach naukowych na terenie Pomorza.

Głównym celem autorki, która od dziecka jest związana z Limanowszczyzną i pełni funkcję prymistki w Zespole Regionalnym „Starowiejski HYR”, było zebranie i analiza folkloru muzycznego Lachów Limanowskich. Impulsem do podjęcia badań stały się dostrzeżone przez nią sprzeczności w wykonawstwie oraz doborze melodii z tego regionu. Wykorzystując wiedzę zdobytą na studiach, autorka podjęła próbę zgłębienia słabo opisanego dotychczas tematu i przybliżenia go gdańskiemu środowisku muzycznemu.

Baza badawcza objęła 110 melodii, które wyselekcjonowano na podstawie istniejących zapisów nutowych Ludwika Mordarskiego i Oskara Kolberga, a także własnych transkrypcji autorki, stworzonych na bazie płyt winylowych, płyt CD oraz nagrań pochodzących z lat 50. ubiegłego wieku. W analizie uwzględniono takie elementy jak metrum, tempo, skala, melos, ambitus, rytmika, harmonika oraz forma.

Kolizyjna środa na Limanowszczyźnie Posłanka i wojewoda o „inspekcji” i koniach na drodze do Morskiego Oka

Przeprowadzone badania pozwoliły określić cechy charakterystyczne dla muzyki Ziemi Limanowskiej. Wśród nich znajduje się dominacja metrum dwudzielnego, przewaga systemu tonalnego dur-moll z dominacją melodii durowych, które stanowią 70,91% badanego materiału, a także przewaga ambitusu nony. Zauważono również, że utwory często rozpoczynają się od V stopnia skali, a kończą na stopniu I.

W tekście szczegółowo opisano instrumenty pasterskie oraz zasady funkcjonowania kapeli lachowskiej. Autorka wskazała przy tym na zjawiska heterofonii i wariabilności, co zilustrowała własnymi zapisami trzech odmiennych wykonań tej samej melodii.

W pracy uwzględniono uwarunkowania historyczne, geograficzne i gospodarcze, które miały wpływ na kształtowanie się kultury regionu. Wskazano także na oddziaływanie sąsiednich grup etnograficznych – Krakowiaków Zachodnich oraz Górali – którego ślady widoczne są w muzyce Lachów Limanowskich.

Praca powstała pod kierunkiem prof. dr hab. Elżbiety Frołowicz. Recenzenci podkreślili jej wartość w kontekście braku licznych publikacji dotyczących regionu Lachów Limanowskich. Egzamin dyplomowy zakończył się uzyskaniem oceny celującej (6.0), która na niektórych polskich uczelniach artystycznych stanowi najwyższy możliwy stopień, w odróżnieniu od większości pozostałych kierunków studiów, gdzie skala kończy się na ocenie bardzo dobrej (5.0).