Najsłynniejsza bitwa w dziejach miasta

Na Limanowszczyźnie jest bardzo dużo cmentarzy I wojny światowej. W mogiłach spoczywają żołnierze różnych państw. W większości przypadków groby utrzymane są w bardzo dobrym stanie. Wydarzenia związane z działaniami zbrojnymi na terenie Limanowszczyzny mają istotne znaczenie w polskich walkach o niepodległość.

Bitwa pod Limanową rozegrała się w pierwszej fazie wojny. Krwawe walki toczyły się na przełomie listopada i grudnia 1914 roku. Na przeciwko siebie stanęły wojska austro-węgierskie i rosyjskie. Szczególne znaczenie miała walka o rosyjskie fortyfikacje na górze Jabłoniec. W zaciętych bojach zginął m.in. płk Othmar Muhr, któremu cesarz austriacki nadał przydomek "Limanowa".

Urodziny i awans weteranki Zabezpieczają pomnik na cmentarzu

Bitwa pod Limanową była pierwszym ważnym zwycięstwem wojsk austro-węgierskich toczonych bojów w Galicji. Do tej pory doznawali bowiem porażek. W bitwie walczyło około dwustu tysięcy żołnierzy. O starciu pod Limanową głośno było wówczas w całej Europie. W Budapeszcie jeden z placów nazwano nawet "Limanowa". W Bitwie pod Limanową uczestniczyły Legiony Józefa Piłsudskiego walcząc po stronie państw centralnych. Marszałek spędził noc w mieście z 7/8 grudnia 1914 roku (dom, w którym nocował stoi na ulicy M.B. Bolesnej, numer 35).

Szczególne znaczenie w walkach I wojny światowej w Beskidzie Wyspowym odgrywa również Przełęcz Rydza-Śmigłego na Chyszówkach. Otóż między Łopieniem a Mogielicą w nocy z 23 na 24 listopada 1914 roku odziały Legionów Józefa Piłsudskiego zaskoczyły śpiące w tym rejonie żołnierzy kawalerii rosyjskiej. W zwycięskiej potyczce I Pułkiem Legionów dowodził Edward Rydz-Śmigły (późniejszy Naczelny Wódz w czasie Kampanii Wrześniowej w 1939 roku). W okresie międzywojennym (w 1938 roku) wzniesiono na przełęczy kamienny obelisk oraz drewniany krzyż upamiętniający wydarzenia z 1914 roku. Niestety po II wojnie światowej władze komunistyczne pilnowały, aby pomnik nie pojawiał się na mapach ani w przewodnikach. Próbowano nawet zniszczyć kamienny obelisk i krzyż. Dopiero po 1989 roku lokalne władze starają się nagłośnić wydarzenia z przełęczy Rydza-Śmigłego. Od tego czasu każdego roku, 11 listopada odbywa się tutaj msza św. w intencji Ojczyzny.