Radni o upamiętnieniu UPA. "Skandaliczna decyzja"

Sejmik Województwa Małopolskiego jednogłośnie przyjął apel do Lwowskiej Rady Obwodowej o wycofanie decyzji dotyczącej ustanowienia roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza i Ołeha Olżycza. Radni sprzeciwiają się upamiętnieniu tych postaci i formacji, przypominając o zbrodniach popełnionych na ludności cywilnej oraz wieloletniej współpracy Małopolski z obwodem lwowskim.

Podczas XXXV sesji Sejmiku Województwa Małopolskiego radni jednogłośnie przyjęli apel dotyczący decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza. Małopolski samorząd domaga się wycofania tej decyzji.

W przyjętym stanowisku radni wyrazili sprzeciw wobec upamiętnienia postaci i organizacji związanych z ukraińskim nacjonalizmem, wskazując na zbrodnie popełnione na ludności cywilnej.

Sejmik Województwa Małopolskiego wyraża zdumienie, głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza. Decyzja ta godzi w pamięć o ofiarach zbrodni dokonanych na Polakach, Żydach i przedstawicielach innych narodowości na Wołyniu, Białorusi, Lubelszczyźnie i w Małopolsce Wschodniej – czytamy w apelu.

Radni odnieśli się również do pamięci o ofiarach zbrodni oraz znaczenia tych wydarzeń dla rodzin mieszkających obecnie w Małopolsce.

Odeszli w ostatnich dniach… Pół wieku LDK (ZDJĘCIA)

Pamięć o zamordowanych dzieciach, kobietach i mężczyznach jest naszym wspólnym zobowiązaniem. Nie może być podporządkowywana bieżącym interesom politycznym ani pomijana w imię dobrych relacji. Żaden cel narodowy i żadna walka o niepodległość nie usprawiedliwiają zbrodni na ludności cywilnej. Sprzeciw wobec sowieckiego zniewolenia nie zwalnia z odpowiedzialności za czyny popełnione wobec innych narodów. Małopolska jest wspólnotą, w której żyją rodziny przechowujące pamięć o tragedii Kresów. Ich doświadczenia zasługują na szacunek, a głos potomków ofiar — na wysłuchanie. Nie można oczekiwać, że ceną polsko-ukraińskiej współpracy będzie milczenie o cierpieniu ich najbliższych – napisano w dokumencie.

W stanowisku przywołano także Wspólną Deklarację Współpracy, zawartą 22 kwietnia 2004 roku między Województwem Małopolskim a Obwodem Lwowskim. Zdaniem radnych upamiętnienie postaci i formacji związanych z radykalnym nacjonalizmem ukraińskim pozostaje w sprzeczności z duchem tego porozumienia i podważa podstawy dobrosąsiedzkich relacji oraz pojednania polsko-ukraińskiego.

Sejmik odniósł się ponadto do pomocy udzielanej Ukrainie przez Województwo Małopolskie, szczególnie po rozpoczęciu rosyjskiej agresji w lutym 2022 roku. W apelu zaznaczono, że w tym kontekście decyzja władz obwodu lwowskiego budzi szczególne rozczarowanie.

Z pełną stanowczością podkreślamy, że trwałe pojednanie wymaga uczciwego podejścia do wspólnej historii, poszanowania pamięci o ofiarach oraz odpowiedzialności za słowa i decyzje kształtujące postawy kolejnych pokoleń Polaków i Ukraińców – napisali radni.

W końcowej części apelu sejmik zwrócił się bezpośrednio do Lwowskiej Rady Obwodowej.

W związku z powyższym, apelujemy do Lwowskiej Rady Obwodowej o wycofanie decyzji o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza i podjęcie działań służących odbudowie zaufania oraz dalszemu rozwojowi współpracy partnerskiej, opartej na poszanowaniu prawdy historycznej, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość naszych narodów.

Apel skierowano do Lwowskiej Rady Obwodowej, Konsulatu Generalnego Ukrainy w Krakowie oraz przedstawicieli polskich władz państwowych: prezydenta RP, marszałków Sejmu i Senatu, premiera i ministra spraw zagranicznych. Dokument otrzymać mają również marszałkowie województw.

Poniżej prezentujemy pełny tekst apelu Sejmiku Województwa Małopolskiego:

Sejmik Województwa Małopolskiego wyraża zdumienie, głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza. Decyzja ta godzi w pamięć o ofiarach zbrodni dokonanych na Polakach, Żydach i przedstawicielach innych narodowości na Wołyniu, Białorusi, Lubelszczyźnie i w Małopolsce Wschodniej.

Pamięć o zamordowanych dzieciach, kobietach i mężczyznach jest naszym wspólnym zobowiązaniem. Nie może być podporządkowywana bieżącym interesom politycznym ani pomijana w imię dobrych relacji. Żaden cel narodowy i żadna walka o niepodległość nie usprawiedliwiają zbrodni na ludności cywilnej. Sprzeciw wobec sowieckiego zniewolenia nie zwalnia z odpowiedzialności za czyny popełnione wobec innych narodów. Małopolska jest wspólnotą, w której żyją rodziny przechowujące pamięć o tragedii Kresów. Ich doświadczenia zasługują na szacunek, a głos potomków ofiar — na wysłuchanie. Nie można oczekiwać, że ceną polsko-ukraińskiej współpracy będzie milczenie o cierpieniu ich najbliższych.

Ponadto należy podkreślić, że oficjalne upamiętnienie postaci i formacji związanych z radykalnym nacjonalizmem ukraińskim pozostaje w sprzeczności z duchem Wspólnej Deklaracji Współpracy zawartej między Województwem Małopolskim a Obwodem Lwowskim 22 kwietnia 2004 roku oraz podważa fundamenty dobrosąsiedzkich relacji i pojednania polsko-ukraińskiego.

Decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej budzi szczególne rozczarowanie także w kontekście solidarności i szeroko zakrojonej pomocy udzielonej przez Województwo Małopolskie mieszkańcom Ukrainy, zwłaszcza po rozpoczęciu agresji Federacji Rosyjskiej w lutym 2022 roku.

Z pełną stanowczością podkreślamy, że trwałe pojednanie wymaga uczciwego podejścia do wspólnej historii, poszanowania pamięci o ofiarach oraz odpowiedzialności za słowa i decyzje kształtujące postawy kolejnych pokoleń Polaków i Ukraińców.

W związku z powyższym, apelujemy do Lwowskiej Rady Obwodowej o wycofanie decyzji o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza i podjęcie działań służących odbudowie zaufania oraz dalszemu rozwojowi współpracy partnerskiej, opartej na poszanowaniu prawdy historycznej, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość naszych narodów.

Otrzymują:

• Prezydent RP,
• Marszałek Sejmu RP,
• Marszałek Senatu RP,
• Prezes Rady Ministrów,
• Minister Spraw Zagranicznych,
• Marszałkowie Województw RP,
• Konsulat Generalny Ukrainy w Krakowie,
• Lwowska Rada Obwodowa.