Sacrum powiatu w szponach badań

Muzeum Regionalne Ziemi Limanowskiej zakończyło I etap badań nad historią parafii na ziemi limanowskiej równolegle z badaniami nad architekturą i sztuką sakralną z tego obszaru do końca XVIII w. realizowanego m.in. w ramach mikroprojektu „In partibus artem – szlacheckie wymiary sztuki na polsko-słowackim pograniczu”.

Efektem prac trwających ponad rok, w których czasie przeprowadzone liczne kwerendy archiwalne i bibliograficzne, prace terenowe i dokumentujące oraz studia porównawcze, jest cyfrowa publikacja „In partibis artem – szlacheckie wymiary sztuki na polsko-słowackim pograniczu. Notatnik historyka/ historyka sztuki”, będąca swego rodzaju katalogiem wyselekcjonowanych przez pryzmat mecenatu szlacheckiego zabytków z terenu powiatu limanowskiego. 

Podtytuł „Notatnik historyka/ historyka sztuki” nie jest przypadkowy, ponieważ muzealnicy zdecydowali się na przedstawienie wyników własnych badań w formie „otwartej kuchni”, dającej czytelnikowi możliwość nieskrępowanego dostępu do warsztatów badawczych historyka sztuki i historyka. 

- Fuzja tych dwóch dyscyplin, przenikanie dyskursów sprawia, że narracja ma charakter wielowątkowy, interdyscyplinarny, ponadto zastosowanie zarówno postulatów „nowej muzeologii” jak i postmodernistycznych koncepcji narracji historycznej (m.in. teorii reprezentacji historycznej) sprawia, że na pierwszy plan wysuwa się hipotetyczność wniosków, a także koło hermeneutyczne interpretacji źródeł w rozumieniu Martina Heideggera - czytamy na stronie Starostwa Powiatowego w Limanowej. - Spontanicznie w ferworze pracy nad fascynującymi zagadnieniami Muzealnicy stworzyli swoiste narzędzie, której najlepiej chyba będzie przetestować tak jak było tworzone, czyli w terenie, podążając dotąd niewytyczonym szlakiem śladów mecenatu szlacheckiego na ziemi limanowskiej. Sięgając po Notatnik można, podążając pozornie znanymi ścieżkami, podziwiając z nowym entuzjazmem powszechnie uznane i całkowicie zapomniane zabytki, badając to, co przewrotnie wydaje się być zbadane oraz odkrywając całkiem nowe horyzonty starych zakątków, włączyć się w dyskurs zapoczątkowany w tej nietypowej publikacji, by w swojej otwartej formule mogła się poszerzać o coraz to nowe wątki, tezy, wnioski i pytania.

Bieg górski, śląska biesiada i Michał Szczygieł na scenie Żywa lekcja historii - mimo deszczowej pogody (ZDJĘCIA)

„Notatnikowość” publikacji została podkreślona w szacie graficznej pełnej zapisków marginesowych, podkreśleń, rozważań pobocznych, ale też rysunków poszczególnych zabytków, schematów, rzutów poziomych świątyń i ich przekrojów poprzecznych. Zakres merytoryczny obejmuje siedem miejscowości, w których zostały przeprowadzone badania: Szyk, Nowe Rybie, Słopnice, Dobra, Skrzydlna, Jodłownik i Męcina – do każdej została sporządzona obszerna podwójna nota dotycząca jej początków, kwestii własnościowych do końca XVIII w., czasu erygowania parafii (notatnik historyka), a także znajdujących się w miejscowej świątyni zabytków sztuki sakralnej (m.in. malarstwa, rzeźby i szeroko rozumianego rzemiosła artystycznego tj. paramenty i szaty liturgiczne) będących wynikiem szlacheckiego mecenatu nad powstającymi realizacjami (notatnik historyka sztuki). 

Umieszczone na końcu bibliografie dla każdej miejscowości ukazują wykorzystane źródła i literaturę przedmiotu z zakresu historii i historii sztuki. Recenzentem naukowym jest dr hab. Urszula Kicińska z Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, natomiast wkrótce powstanie słowacki przekład publikacji, który wraz z wersją polską będzie dostępny na stronach partnerów projektu: Muzeum Regionalnego Ziemi Limanowskiej i Muzeum w Kieżmarku. 

Katalog w pełnej wersji dostępny jest tutaj: In partibus artem – katalog