,,Takie historie zawsze zostawiają bliznę"

Pisarzowa. W czwartek (10 sierpnia) w bibliotece w Pisarzowej odbyło się spotkanie z autorką książek o tematyce obozowej, Niną Majewską-Brown. Wydarzenie zgromadziło miłośników literatury i historii, zainteresowanych prawdziwymi losami ludzi z obozowego piekła Auschwitz.

Po przywitaniu gości dyrektor biblioteki Jacenty Musiał przypomniał o obojętności ludzi w obliczu zła, przytaczając słowa Mariana Turskiego, byłego więźnia obozu: „Auschwitz nie spadło z nieba”. Kontynuując, dyrektor przywołał również słowa papieża Jana Pawła II, który określił Auschwitz jako "rozrachunek z sumieniem ludzkości" oraz "Golgotę" współczesnych czasów.

Wójt gminy Limanowa Jan Skrzekut podkreślił natomiast znaczenie takich spotkań dla przypomnienia prawdy i trudnej historii Polaków. Wśród uczestników znajdował się także lokalny poeta, Ryszard Jabłoński, który podarował autorce wiersz dotyczący losów swojego wujka - ofiary obozu Auschwitz.

Autorka, Nina Majewska-Brown, jest absolwentką Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Jej literacki dorobek obejmuje wiele powieści historycznych i obyczajowych, z których wiele dotyczy tematyki obozowej. Podczas spotkania pisarka dzieliła się z zgromadzonymi historiami, które ocaliła od zapomnienia. Przytoczyła m.in. poruszającą opowieść o rodzinie Kuligów oraz szczegóły z książki "Dwie twarze. Życie prywatne morderców z Auschwitz”.

Tragiczny finał wypadku - nie żyje 73-letni traktorzysta Kto zdobędzie “turystyczną perłę”?

Pisarka podczas spotkania dzieliła się bolesnymi historiami, których wysłuchała i ocaliła od zapomnienia. Jedną z nich była np. opowieść o rodzinie Kuligów. 1 września 1941 roku w niemieckim mundurze z pistoletem w kieszeni i na rowerze ucieka z obozu Auschwitz, Jan Nowaczek. Szukając schronienia i pomocy przed pościgiem, trafia do mieszkających w pobliżu Franciszki i Wawrzyńca Kuligów. Mimo przerażenia i strachu o życie, rodzina pomaga zbiegowi. Ukrywa go, karmi i pomaga w ucieczce. Jakież jest ich zdziwienie, gdy po kilku miesiącach Nowaczek ponownie pojawia się w ich domu w towarzystwie esesmanów, zdradzając po kolei, wszystkie osoby, które pomogły mu w ucieczce. Na skutek zdrady,  do obozu trafia m.in. Franciszka w dziewiątym miesiącu ciąży. By uratować żonę, zrozpaczony Wawrzyniec podejmuje najtrudniejszą z decyzji: pójdzie do obozu by, zamienić się z Franciszką na życie”. To historia o poświęceniu. Ukazująca okrutne czasy II wojny światowej i bezwzględność nazistów. Tytuł przedstawia również życie mieszkańców okolicznych wiosek, którzy na co dzień sąsiadowali z Obozem śmierci Auschwitz.

Kolejną książką, która omówiła pisarka, była pozycja: "Dwie twarze. Życie prywatne morderców z Auschwitz”, która obrazowała, jak "po morderczej pracy w obozie, mordowaniu i znęcaniu się nad więźniami, esesmani wracali do swoich domów prosto w ramiona stęsknionych żon i dzieci. Tuż za obozowymi drutami uprawiali róże i hodowali króliki, a w ogródkach radośnie poszczekiwały psy”. 

Jak podkreślała Nina Brow-Majewska, każda z tych historii zostawiła w jej sercu bliznę, do tego stopnia, że po napisaniu ,,Anioł życia z Auschwitz”, musiała nawet prosić o pomoc psychoterapeutę.

Spotkanie z Nina Majewską-Brown było doskonałą okazja, aby bliżej poznać twórczość autorki i jej podejście do trudnej tematyki obozowej. Był zatem czas na rozmowę z pisarką, zadawanie pytań i wymianę myśli na temat przedstawiania historii w literaturze. Wydarzenie było otwarte dla wszystkich miłośników literatury i historii, którzy chcieli dowiedzieć się więcej o czasach II wojny światowej i losach ludzi związanych z obozem Auschwitz-Birkenau. W końcowej dyskusji padło ciekawe pytanie, ambasadora Stanisława Smolenia z Męciny, na temat: „Tatuażysty z Auchwitz” książki, która jakiś czas temu podbiła nie tylko zagraniczny rynek literatury, ale również polski. Jak się okazało, książka nie do końca była wierna historii i w wielu miejscach mija się z faktami. Historycy, którzy zgłębili temat, wypowiedzieli się, że "wojenna rzeczywistość, a zwłaszcza historyczny i społeczno-psychologiczny kontekst obozu koncentracyjnego został w książce odrealniony”. Pisarka, odnosząc się do kontekstu wypowiedzi, zaznaczyła, że wiedzę na temat obozowej rzeczywistości powinno się czerpać z wiarygodnych źródeł i prawdziwego przedstawienia rzeczywistości. 

Na koniec spotkania, wójt oraz dyrektor biblioteki wyrazili swoje uznanie dla autorki za jej wkład w przypomnienie o trudnej historii pokoleń, które przetrwały obozowy koszmar. 

Dziękujemy, że jako pisarka, przyczynia się pani do tego, by ta pamięć była ciągle żywa. Z kart pani książek ta prawda krzyczy niesamowitymi świadectwami ówczesnych bohaterów, którym przyszło żyć w czasach bez nadziei, a którzy paradoksalnie, właśnie dzięki nadziei przeżyli - powiedział dyrektor.

Wydarzenie było częścią projektu "Śladem Wincentego Gawrona" w ramach programu Promocja Czytelnictwa 2023.