Tradycja kontra pączki za kilka groszy. Widać zmianę trendów

Ponad 8,5 tys. pączków przygotowała na tegoroczny tłusty czwartek piekarnia RSZiZ przy ul. Tarnowskiej w Limanowej. To o 3 tys. sztuk więcej niż w ubiegłym roku i wyraźny sygnał odwrócenia trendu spadkowego w lokalnej produkcji. Podczas gdy markety kuszą ceną wynoszącą zaledwie kilka groszy, limanowscy piekarze stawiają na ręczną pracę i naturalne składniki.

Jak co roku tuż przed “tłustym czwartkiem” odwiedziliśmy zlokalizowaną przy ul. Tarnowskiej piekarnię nr 4, należącą do liczącej już 115 lat Rejonowej Spółdzielni Zaopatrzenia i Zbytu w Limanowej. 

Pracownicy, z którymi rozmawialiśmy, nie mają wątpliwości: przygotowania do świąt zawsze są ciężkie, ale to właśnie ta noc jest najtrudniejsza i najbardziej pracowita. W tym roku do produkcji zaangażowano 15 osób. 

Na “tłusty czwartek” RSZiZ dla klientów przygotowała ponad 8,5 tys. pączków. Większość to tradycyjne, cieszące się największą popularnością klasyki - z marmoladą różaną i posypane cukrem pudrem. Limanowianie zjedzą ich dzisiaj około 6 tys. Są też warianty dotyczące wykończenia: pączki oblane czekoladą lub lukrem ze skórką pomarańczową oraz z nadzieniem czekoladowym lub adwokatem. Nie brakuje też nowości - w tym roku to słodkie wypieki z bitą śmietaną lub nadzieniem pistacjowym. Do sklepów trafi też około 100 kg faworków (nazywanych u nas również chrustem) oraz 60 kg mini-pączków. 

“Rejonowa” wyprodukowała na dziś o 3 tys. sztuk pączków więcej, niż rok temu. To wyraźne odwrócenie trendów z ostatnich lat, gdy na ogół sprzedaż wahała się od 5 do 6 tys. sztuk, a najniższy poziom osiągnęła w 2023 roku, gdy RSZiZ przygotowała około 3 tys. sztuk. Do rekordowych 12 tys. sztuk sprzed kilkunastu lat nadal sporo brakuje - od tego czasu sprzedaż spadła z powodu ekspansji sieci marketów wielkopowierzchniowych. 

Myślę, że klienci zaczęli zauważać różnicę pomiędzy naszymi wypiekami, a pączkami z marketów, przygotowywanych z mrożonego ciasta. U nas produkcja na każdym etapie odbywa się ręcznie i to nas wyróżnia. Mamy sprawdzone składniki i nie stosujemy żadnych polepszaczy - mówi nam kierowniczka piekarni przy ul. Tarnowskiej. 

Pączki sprzedawane w supermarketach w “tłusty czwartek” osiągają zazwyczaj cenę poniżej 1 zł. W tym roku jedna z sieci w ramach wyjątkowo agresywnej akcji promocyjnej ustaliła rekordowo niską cenę - to zaledwie 9 groszy za pączka przy zakupie kilkunastu sztuk. 

Dziś ludzie pod sklepem nie schylą się po 10 groszy. Niech pan powie, czego można spodziewać się po pączku w tej cenie? - pyta retorycznie jedna z pracownic.

Tradycja tłustego czwartku w Polsce ewoluowała przez wieki. Początkowo, w czasach pogańskich, święto wiązało się z pożegnaniem zimy, a na stołach gościły tłuste potrawy mięsne oraz pączki z ciasta chlebowego nadziewane słoniną. Słodka wersja z ciasta drożdżowego pojawiła się w XVI wieku, prawdopodobnie pod wpływem trendów francuskich.

W Małopolsce dzień ten bywa określany mianem "combrowego czwartku". Nazwa nawiązuje do legendy o surowym burmistrzu Krakowa, którego śmierć miały hucznie celebrować handlujące na rynku kramarki. Dziś świętowanie skupia się przede wszystkim na konsumpcji pączków i faworków, które na stałe wpisały się w kulturę narodową.