Unikatowa tradycja wciąż żywa (ZDJĘCIA)

Dobra. W Poniedziałek Wielkanocny (6 kwietnia) centrum Dobrej w Beskidzie Wyspowym tradycyjnie wypełniły postacie w słomianych strojach. Unikalny zwyczaj dziadów śmigustnych, wywodzący się z lokalnych legend o najeździe Tatarów, przyciągnął mieszkańców oraz gości z odległych miejscowości.

W Poniedziałek Wielkanocny (6 kwietnia) centrum Dobrej wypełniły postacie w charakterystycznych strojach ze słomy. Śmiguśnioki, bo o nich mowa, to lokalna tradycja, która co roku przyciąga do miejscowości mieszkańców całego powiatu oraz turystów. Grupy przebierańców od rana zatrzymywały przejeżdżające przez wieś samochody, oblewając je wodą i wkładając słomę za wycieraczki.

Zwyczaj ten jest ściśle powiązany z historią regionu. Etnograf Jan Stanisław Bystroń wskazuje, że tradycja nawiązuje do najazdu Tatarów z 1259 roku. Według podań, najeźdźcy po ataku na klasztor w Szczyrzycu porzucili w okolicach dzisiejszej Dobrej jeńców, którym wcześniej obcięli języki. Okaleczeni ludzie, pozbawieni ubrań, przetrwali dzięki osłonięciu ciał słomą i pomocy miejscowej ludności. To właśnie dlatego dzisiejsze Śmiguśnioki nie odzywają się do nikogo, a jedynie wydają charakterystyczne dźwięki – pojękiwania i turkotanie.

Tradycyjny ubiór przygotowywany jest z dużą starannością. Mężczyźni okręcają się słomianymi powrósłami, a na głowy zakładają wysokie czapy w kształcie stożka, zakończone warkoczami i ozdobione bibułą. Twarz musi być zakryta maską z baraniej skóry lub wysmarowana sadzą. Pod słomą przebierańcy noszą zazwyczaj stare kożuchy lub wełniane swetry.

Co i gdzie w ten weekend? Kiedy sklep papierniczy online będzie lepszym wyborem niż zakupy stacjonarne?

Dawniej Śmiguśnioki chodzili od domu do domu w nocy z niedzieli na poniedziałek, robiąc gospodarzom psikusy i licząc na podarki w postaci jajek czy kołaczy. Obecnie aktywność grup przeniosła się niemal całkowicie do centrum Dobrej, gdzie postacie tańczą, trąbią i zaczepiają kierowców.

Nad zachowaniem unikalnego charakteru święta czuwa Gminny Ośrodek Kultury w Dobrej, organizując coroczny konkurs na Śmiguśnioka Roku.