Upamiętnią “Sprawiedliwych” – Stefanię i Józefa Wacławików

Mszana Dolna. Fundacja Sztetl zaprasza na spotkanie poświęcone Stefanii i Józefowi Wacławikom – mieszkańcom Mszany Dolnej, uhonorowanym tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Wydarzenie odbędzie się 23 marca o godz. 18:00 w sali pod plebanią parafii pw. Miłosierdzia Bożego. Dzień później, 24 marca, na mszańskim rynku odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca ich bohaterską postawę.

Fundacja Sztetl Mszana Dolna organizuje wydarzenie poświęcone pamięci Stefanii i Józefa Wacławików, mieszkańców Mszany Dolnej, którzy podczas II wojny światowej z narażeniem życia ukrywali i ocalili Żyda, Maurycego (Mosze) Jereda. Spotkanie odbędzie się w niedzielę, 23 marca, o godzinie 18:00 w sali pod plebanią parafii pw. Miłosierdzia Bożego. W programie przewidziano przedstawienie historii Wacławików oraz losów uratowanego przez nich człowieka, z którym utrzymywali przyjacielskie kontakty aż do końca życia.

Uroczystości upamiętniające Stefanii i Józefa Wacławików odbędą się również 24 marca o godzinie 12:00 na rynku w Mszanie Dolnej, gdzie odsłonięta zostanie tablica informacyjna poświęcona ich bohaterskiej postawie.

Historia Stefanii i Józefa Wacławików

Stefania i Józef Wacławikowie byli mieszkańcami Mszany Dolnej i zajmowali się pracą na roli. Podczas niemieckiej okupacji zostali wyrzuceni z rodzinnego domu przez ówczesnego burmistrza miasta, Władysława Gelba, który współpracował z gestapo. Rodzina zamieszkała w małym domu na osiedlu Zarąbki, gdzie żyli wraz z dziewięciorgiem dzieci w jednej izbie.

Odeszli w ostatnich dniach… Reanimacja na chodniku

Jesienią 1942 roku do ich drzwi zapukał Maurycy Jered, Żyd z Bielska-Białej, który uciekł z obozu pracy. Wcześniej, w czasie kampanii wrześniowej, został wzięty do niewoli jako żołnierz Wojska Polskiego, a następnie zwolniony i deportowany do Mszany Dolnej. Jego żona i pięcioletnia córka zostały zamordowane w zbiorowej egzekucji w wąwozie Pańskie 19 sierpnia 1942 roku. Po ucieczce Jered ukrywał się w okolicznych lasach.

Rodzina Wacławików przyjęła go do swojego domu i przez trzy lata ukrywała, traktując jak członka rodziny. Gdy pojawiali się obcy, Jered ukrywał się w lesie lub w piwnicy. Po wojnie wyemigrował do Izraela, ale przez całe życie utrzymywał kontakt z wybawcami.

Uznanie i upamiętnienie

6 lutego 1986 roku Instytut Yad Vashem w Jerozolimie uhonorował Stefanii i Józefa Wacławików tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Podstawą nadania tego wyróżnienia były listy i zeznania Jereda, dokumentujące bohaterską postawę Wacławików.

W sierpniu 2020 roku na rynku w Mszanie Dolnej posadzono Dąb Pamięci upamiętniający ich zasługi. Obok umieszczono kamienną tablicę pamiątkową, oddając hołd ich odwadze i poświęceniu.

Stefania Wacławik zmarła 23 czerwca 1981 roku, a jej mąż Józef 16 maja 1989 roku. Oboje zostali pochowani na cmentarzu parafialnym św. Michała Archanioła w Mszanie Dolnej.

Wydarzenie objęła honorowym patronatem burmistrz miasta Agnieszka Orzeł, a spotkanie uświetni Chór Parafii pw. Miłosierdzia Bożego w Mszanie Dolnej.

Sprawiedliwi wśród Narodów Świata to osoby, które w czasie II wojny światowej bezinteresownie udzielały pomocy Żydom eksterminowanym przez nazistowskie Niemcy. „Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat” głosi sentencja z Talmudu, która wybijana jest na medalu przyznawanym Sprawiedliwym.