Urobek z tunelu na gminnej działce - wątpliwości mieszkańców

Stara Wieś. Na gminną działkę w Starej Wsi trafiają tony urobku z drążenia tunelu kolejowego pod Pisarzową. Mieszkańcy wyrażają watpliwości - dotyczą ewentualnego wpływu na środowisko i jakość wód oraz zgodności z prawem składowania materiału stanowiącego odpad. Wójt w rozmowie z nami zapowiedział, że wobec obaw mieszkańców transport - zorganizowany przez sołtysa - zostanie wstrzymany. Tymczasem decyzja środowiskowa, wydana przez RDOŚ, stanowi - że urobek/odpady mogą być przekazane tylko odpowiednim podmiotom, a nie osobom prywatnym.

Od poniedziałku na działkę w Starej Wsi należącą do samorządu gminy Limanowa zwożony jest urobek z drążenia tunelu pod Pisarzową. Do drugi tego typu przypadek w tej miejscowości - wcześniej odpad składowano na prywatnej działce, skąd ciecz wydostająca się z gęstej masy wpływała do koryta potoku. 

Obawy mieszkańców o zanieczyszczenie wód

To działka gminna, a nie prywatna. Zastanawiam się, czy jest na to jakakolwiek dokumentacja, bo przywożona masa jest odpadem. Z tego co wiem, są tam polimery, które wspomagają transport urobku podczas drążenia tunelu i jeśli nie podda się tego odpowiedniej obróbce, to masa nigdy nie zastygnie - mówi nam jeden z okolicznych mieszkańców. 

Od poniedziałku wożą ten materiał na potęgę, samochody jeżdżą jeden za drugim z tą “kaszą”. Koparka usypała wał nad ciekiem wodnym, a wykopane dziury są zalewane urobkiem. Przy większych opadach i nacisku urobku to wszystko trafi do potoku. Nawet jeśli to nie puści, to nie ma opcji, żeby te substancje nie przedostały się do wody. Potok Starowiejski jest dopływem Łososiny, z której pije miasto Limanowa - dodaje.  

Reakcja władz gminy Limanowa

W związku z wątpliwościami mieszkańców z pytaniami o tę sprawę zwróciliśmy się do wójta gminy Limanowa Jana Skrzekuta. W rozmowie telefonicznej przekazał nam, że o całej sprawie dowiedział się dzisiaj rano. 

Zajął się tym sołtys, to była jego inicjatywa. Wcześniej zorganizował ziemię z budowy Kauflandu w Limanowej, teraz pozyskał urobek z zapewnieniem, że odpad jest bezpieczny i zawiera naturalny bentonit. Zaraz wybieram się na miejsce zobaczyć jak to wygląda. Wobec wątpliwości mieszkańców zamierzam powtrzymać te wywózkę. Mam nadzieję, że nic nie dostało się do cieku wodnego. Na szczęście działka jest duża, a odległość spora - powiedział nam wójt. 

Miejsce, w które zwozi się urobek, sąsiaduje z boiskiem sportowym i kortem tenisowym. Ziemię o powierzchni 1,6 ha gmina kupiła kilka lat temu z myślą o budowie w tym miejscu przedszkola, jednak ostatecznie tego zamiaru niezrealizowano. Według wójta, niezagospodarowana część działki może być wykorzystywana jako parking lub miejsce pod organizację imprez plenerowych.

Obowiązek używania kasków przez młodych rowerzystów i kierujących e-hulajnogami Z Mogielicy nadaje kamera

Warunki z decyzji środowiskowej

Przypomnijmy, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie określił warunki prowadzenia prac na etapie decyzji środowiskowej, jeszcze przed realizacją inwestycji. W części dotyczącej drążenia tunelu metodą TBM znajdują się warunki dotyczące postępowania z odpadami/urobkiem. 

Rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie Ada Słodkowska Łabuzek przekazała nam dosłowne zapisy: 

• Masy ziemne z wykopów (urobek) wykonawca robót budowlanych powinien wykorzystać (w jak największym stopniu i o ile to będzie możliwe ze względu na ich własności) na cele związane z modernizacją linii kolejowej nr 104, np. do formowania nasypów czy do rekultywacji terenu.
• Masy ziemne z wykopów (urobek), których nie można wykorzystać należy przekazywać jako odpad wyłącznie odpowiednim jednostkom uprawnionym do gospodarowania odpadami. Nie dozwolone jest przekazywanie tego materiału osobom prywatnym.

Przekazano nam także informacje na temat składu chemicznego cieczy stosowanej przy drążeniu. Wynika z nich, że realizacja tunelu metodą TBM EPB nie wymaga wykorzystania płuczki w procesie technologicznym. Podparcie przodka odbywa się poprzez “wytworzenie nadciśnienia sprężonym powietrzem oraz stosowaniem dodatków kondycjonujących grunt co m.in. przekłada się na stabilność przodka i zapobiega obwałom”. Do uszczelniania przestrzeni między segmentową obudową ostateczną a górotworem nie służy płuczka, tylko zaczyn cementowo- bentonitowy. 

Środki tego typu dobierane są do konkretnych warunków geologicznych, na podstawie przeprowadzonych testów. Są to biodegradowalne środki pianotwórcze (spieniające), stosowane w maszynach TBM do kondycjonowania gruntu. Ze względu na swoje właściwości nie stanowią zagrożenia dla środowiska naturalnego. Stosowane są w celu umożliwienia transportu urobku oraz ułatwiają drążenie. Dozowanie waha się od 0,2 do 2L/m3 wydobywanego urobku - to cytat z decyzji, wydanej dla zmiany metody na TBM.

RDOŚ stoi na stanowisku, że "skład tego urobku nie jest szkodliwy do środowiska, jednak zawiesina nie powinna bezpośrednio trafiać do cieku".