​USA zbombardowały trzy irańskie obiekty atomowe

Prezydent Donald Trump poinformował w sobotę, że USA przeprowadziły "bardzo udane ataki" na obiekty nuklearne w Iranie, w tym zakłady wzbogacania uranu w Fordo. Zakłady miały zostać zniszczone, zaś Trump wezwał strony konfliktu do zawarcia pokoju.

"ZakoÅ„czyliÅ›my nasz bardzo udany atak na trzy obiekty nuklearne w Iranie, w tym Fordo, Natanz i Isfahan. Wszystkie samoloty sÄ… teraz poza przestrzeniÄ… powietrznÄ… Iranu. PeÅ‚en Å‚adunek BOMB zostaÅ‚ zrzucony na główny cel, Fordo. Wszystkie samoloty bezpiecznie wracajÄ… do domu" - napisaÅ‚ Trump we wpisie na swoim portalu spoÅ‚ecznoÅ›ciowym Truth Social. 

"Gratulacje dla naszych wspaniałych amerykańskich wojowników. Nie ma innego wojska na świecie, które mogłoby to zrobić. TERAZ JEST CZAS NA POKÓJ!" - dodał. W kolejnym wpisie oznajmił, że jest to "HISTORYCZNA CHWILA DLA STANÓW ZJEDNOCZONYCH, IZRAELA I ŚWIATA", a Iran "MUSI SIĘ TERAZ ZGODZIĆ NA ZAKOŃCZENIE TEJ WOJNY". Telewizja CNN podała, że Trump obecnie nie planuje dodatkowych ataków. Sam Trump zapowiedział, że wygłosi telewizyjne orędzie o 22 czasu wschodnioamerykańskiego, czyli o 4 rano w Polsce.

Według anonimowego przedstawiciela władz USA, na który powołał się "New York Times", wstępne oceny skutków bombardowań wskazują na zniszczenie schowanego we wnętrzu góry zakładu wzbogacania uranu w Fordo. Uderzenia dokonano za pomocą bombowców B-2, które miały zrzucić sześć 13-tonowych bomb penetrujących MOP (Massive Ordnance Penetrators), największych nieatomowych bomb w arsenale USA. Jak informował Fox News, w atakach na pozostałe ośrodki użyto 30 pocisków manewrujących Tomahawk.

Odeszli w ostatnich dniach… Rachunek za inwestycje - ciąg dalszy sporu o miejskie finanse

Sam prezydent USA zapewniał o sukcesie w rozmowie z izraelskim reporterem portalu Axios Barakiem Ravidem.

"Odnieśliśmy wielki sukces tej nocy. Twój Izrael jest teraz dużo bezpieczniejszy" - miał powiedzieć Trump. Podobne stwierdzenia padły w jego rozmowie z agencją Reutera, podczas której prezydent USA ponownie wezwał Iran do zakończenia wojny.

Izraelski publiczny nadawca Kan przekazał, powołując się na izraelskie źrodła oficjalne, że Izrael był "w pełnej koordynacji" z Amerykanami w kwestii ataku USA na Iran. Po dokonaniu uderzenia Trump miał również odbyć rozmowę telefoniczną z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu.

Agencja Reutera poinformowaÅ‚a, powoÅ‚ujÄ…c siÄ™ na iraÅ„skÄ… agencjÄ™ Tasnim, że przedstawiciel wÅ‚adz iraÅ„skich potwierdziÅ‚, iż "część nuklearnych zakÅ‚adów w Fordo zostaÅ‚a zaatakowana przez atak powietrzny wroga". Z kolei doradca przewodniczÄ…cego parlamentu Iranu, napisaÅ‚ w mediach spoÅ‚ecznoÅ›ciowych, że Iran od kilku nocy spodziewaÅ‚ siÄ™ ataków na Fordo i że zakÅ‚ady zostaÅ‚y ewakuowane "dawno temu", a szkody nie sÄ… nieodwracalne. 

"Nie można bombardować wiedzy" - dodał.

Trump, ale również i eksperci wskazywali, że tylko Stany Zjednoczone mają do dyspozycji środki do zniszczenia podziemnych ośrodków Iranu, kluczowych dla jego programu jądrowego. Według "NYT", oceny amerykańskiego wywiadu mówiły, że dotychczasowa kampania bombardowań Izraela opóźniła irański program atomowy zaledwie o ok. 6 miesięcy.

Atak jest pierwszym bezpośrednim uderzeniem USA na terytorium Iranu od czasu nieudanej próby odbicia amerykańskich zakładników w ambasadzie USA w Teheranie w 1980 r.

Czas przeprowadzenia operacji byÅ‚ zaskoczeniem: staÅ‚o siÄ™ to w momencie, gdy z publicznie dostÄ™pnych danych wynikaÅ‚o, że inne B-2 byÅ‚y w trakcie lotu na wyspÄ™ Guam na Pacyfiku. Jeszcze w czwartek Donald Trump oznajmiÅ‚, że podejmie decyzjÄ™ w sprawie doÅ‚Ä…czenia siÄ™ do izraelskich bombardowaÅ„ w ciÄ…gu dwóch tygodni, zaÅ› w piÄ…tek potwierdziÅ‚, że chce dyplomatycznego rozwiÄ…zania sprawy iraÅ„skiego programu jÄ…drowego i wojny Izraela z Iranem. 

W mediach przedstawiciele administracji USA anonimowo przekazywali, że premier Izraela Benjamin Netanjahu stwierdził jeszcze w czwartek w rozmowie z Trumpem, że nie chce czekać dwa tygodnie na decyzję USA. Wiceprezydent J.D. Vance miał wówczas powiedzieć, że USA nie powinny być w wojnę z Iranem bezpośrednio zaangażowane i zasugerował, że Izraelczycy wciągają kraj w wojnę.

Jak pisze "New York Times", choć ataki na ośrodki w Natanz i Fordo - główne punkty irańskiego programu jądrowego - były spodziewane, mniej spodziewany był atak na Isfahan, gdzie działa laboratorium pracujące nad przekształceniem uranu w formę potrzebną do wykorzystania w broni jądrowej. Według wcześniejszych doniesień, zarówno Iranu, jak i amerykańskiego wywiadu, Iran posiadał uran wzbogacony do poziomu 60 proc., mniejszego od ponad 90 proc. wymaganego do konstrukcji bomby atomowej. Mimo to, według Trumpa, Iran mógłby posiąść taką broń w ciągu "nawet tygodni, a przynajmniej miesięcy".

Decyzja Trumpa została przyjęta z zadowoleniem przez znaczną część Republikanów w Kongresie, w tym przewodniczącego Izby Reprezentantów Mike'a Johnsona i lidera większości w Senacie Johna Thune'a. Prezydenta potępił natomiast znany z izolacjonistycznych poglądów kongresmen Thomas Massie, który w minionym tygodniu zgłosił rezolucję mającą na celu zabronienie administracji włączenia się do wojny z Iranem.

"To jest niekonstytucyjne" - powiedział Massie. Wsparł go kongresmen Demokratów Ro Khanna, który wezwał do natychmiastowego głosowania Kongresu w tej sprawie. Trumpa skrytykował również lider Demokratów w Izbie Reprezentantów Hakeem Jeffries, który zarzucił mu, że nie dotrzymał obietnicy przyniesienia pokoju Bliskiemu Wschodowi.

"Ryzyko wojny dramatycznie wzrosÅ‚o i modlÄ™ siÄ™ o bezpieczeÅ„stwo naszych żoÅ‚nierzy w regionie, którzy zostali narażeni na niebezpieczeÅ„stwo. Prezydent Trump wprowadziÅ‚ kraj w bÅ‚Ä…d co do swoich zamiarów, nie zwróciÅ‚ siÄ™ do Kongresu o zezwolenie na użycie siÅ‚y militarnej i ryzykuje uwikÅ‚anie Ameryki w potencjalnie katastrofalnÄ… wojnÄ™ na Bliskim Wschodzie" - napisaÅ‚ w oÅ›wiadczeniu Jeffries. 

Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)