Wielki Czwartek: początek liturgicznej drogi przez Mękę do Zmartwychwstania

Wielki Czwartek rozpoczyna Triduum Paschalne. Liturgia Wieczerzy Pańskiej wprowadza wiernych w obchody Misterium Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa.

Triduum Paschalne w Kościele katolickim rozpoczyna się od Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek i trwa do zmroku Wielkiego Piątku. To czas, który Kościół przeżywa jako Misterium Ukrzyżowanego Chrystusa. Obchody Wielkiego Czwartku stanowią początek liturgicznej drogi, prowadzącej przez Mękę aż do Zmartwychwstania.

Msza Wieczerzy Pańskiej, sprawowana wieczorem, przypomina nie tylko ostatni posiłek Jezusa z uczniami. Jest ona początkiem Paschy Chrystusa – momentem, w którym, według tradycji, Jezus ofiarowuje swoje Ciało i Krew pod postaciami chleba i wina.

W centrum liturgii znajdują się dwa elementy: ustanowienie Eucharystii i sakramentu kapłaństwa. W obrzędach liturgicznych znalazł się także gest umycia nóg, zwany Mandatum, mający swoje korzenie w Ewangelii według św. Jana. Praktyka ta znana jest w liturgii rzymskiej od XII wieku. Pierwotnie wykonywana była przez biskupów i opatów, dziś może być sprawowana w każdej parafii. Od 2016 roku, zgodnie z decyzją papieża Franciszka, w obrzędzie mogą uczestniczyć także kobiety.

Opiekunka osób starszych Niemcy - co warto wiedzieć przed pierwszym wyjazdem Quiz, film i podróże, czyli Noc Bibliotek 2026

Msza rozpoczyna się w uroczystej oprawie – ołtarz jest przybrany, a podczas śpiewu „Chwała na wysokości Bogu” rozbrzmiewają dzwony i instrumenty. Następnie zapada cisza liturgiczna, która trwa aż do Wigilii Paschalnej.

Po zakończeniu liturgii, Najświętszy Sakrament zostaje przeniesiony do kaplicy adoracji, zwanej ciemnicą. Początkowo było to rozwiązanie praktyczne, umożliwiające przechowanie postaci eucharystycznych do Komunii w Wielki Piątek. Z czasem kaplica ta stała się miejscem symbolicznego czuwania przy Jezusie rozpoczynającym swoją mękę. Ołtarz zostaje obnażony, wieczna lampka przy tabernakulum gaśnie – są to gesty nawiązujące do dawnych symboli samotności Chrystusa i początku Jego uniżenia, znane już w IX wieku.

Liturgia Wielkiego Czwartku ukazuje więc Chrystusa jako Najwyższego Kapłana, który w Wieczerniku uprzedza ofiarę Krzyża. Już tutaj dokonuje się Ofiara – ta sama, która zostanie złożona w sposób widzialny na Kalwarii w Piątek ukrzyżowania. Pierwszy dzień Triduum jeszcze się nie skończył – czekamy na jego dopełnienie w Liturgii Wielkiego Piątku Męki Pańskiej – zaznacza ks. Krzysztof Fejkiel z Diecezji Tarnowskiej.