Wigilia Paschalna – noc, która rozpoczyna poranek Zmartwychwstania

Wigilia Paschalna to najważniejsza celebracja w kalendarzu liturgicznym Kościoła. Rozpoczyna się po zmroku i prowadzi przez cztery części ku ogłoszeniu Zmartwychwstania Chrystusa.

Wielka Sobota po zmroku rozpoczyna Wigilię Paschalną – najważniejszą celebrację w całym roku liturgicznym Kościoła katolickiego. Nabożeństwo to, sięgające początków chrześcijaństwa, zwane jest „matką wszystkich wigilii”. Od IV wieku ma charakter uroczysty, a papież Grzegorz Wielki określił je mianem „uroczystości uroczystości”.

Liturgia Wigilii Paschalnej składa się z czterech części i rozpoczyna się po zmroku, a kończy przed świtem. To moment przejścia – Paschy – ze śmierci do życia.

Liturgia światła

Uroczystość rozpoczyna się na zewnątrz świątyni. Tam kapłan błogosławi nowy ogień, od którego zapalany jest paschał – świeca symbolizująca Zmartwychwstałego Chrystusa. Świeca ta, oznaczona krzyżem, greckimi literami Α i Ω oraz pięcioma gronami, zostaje wniesiona do ciemnego kościoła. Trzykrotne wezwanie „Światło Chrystusa” spotyka się z odpowiedzią wiernych: „Bogu niech będą dzięki”. Następuje śpiew Orędzia Wielkanocnego – Exsultetu – opowiadającego historię zbawienia.

Odpowiedź w sprawie „dołka”: magistrat wyciąga stary wyrok, milcząc o decyzji wojewody Sąd planuje przesłuchać kard. Dziwisza; hierarcha prosi o niewzywanie na rozprawę

Liturgia słowa

W dalszej części liturgii rozbrzmiewają czytania biblijne. Zgodnie z tradycją, zawierają one siedem fragmentów ze Starego Testamentu i dwa z Nowego, przeplatane psalmami i modlitwami. Główne przesłanie tej części liturgii to historia relacji Boga z człowiekiem. W kulminacyjnym momencie rozlega się śpiew „Chwała na wysokości Bogu” – powraca radość, a dzwony i organy przerywają ciszę trwającą od Wielkiego Czwartku.

Liturgia chrzcielna

Kolejny etap to błogosławieństwo wody chrzcielnej oraz – w razie obecności katechumenów – udzielenie sakramentu chrztu. W przeciwnym razie wszyscy wierni odnawiają przyrzeczenia chrzcielne. Liturgia chrzcielna przypomina, że tajemnica Zmartwychwstania ma osobisty wymiar dla każdego wierzącego.

Liturgia eucharystyczna

Ostatnia część Wigilii Paschalnej to celebracja Eucharystii. Zgromadzeni uczestniczą w uczcie zwycięstwa Chrystusa, który pokonał śmierć. Wierni są zachęcani do przyjęcia Komunii Świętej – również pod dwiema postaciami, jeśli to możliwe.

Procesja rezurekcyjna

W wielu parafiach po zakończeniu liturgii odbywa się procesja rezurekcyjna, podczas której Najświętszy Sakrament zostaje wyniesiony z Grobu Pańskiego. Wierni z zapalonymi świecami śpiewają pieśni wielkanocne, ogłaszając Zmartwychwstanie Chrystusa.

Wigilia Paschalna nie jest teatrem symboli. To centrum roku liturgicznego. To noc, która przypomina Kościołowi, kim jest. Jak pisał św. Jan Paweł II: ‘Noc paschalna powinna odzyskać swoją niepowtarzalną wagę – aż stanie się świętem wszystkich świąt’ – podkreśla ks. Krzysztof Fejkiel z Diecezji Tarnowskiej.