Za 30 lat stracimy świerkowe choinki

Za 3-4 dekady z Polski może zniknąć świerk pospolity – przewiduje prof. Przemysław Bąbelewski z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Podkreśla, że popularnemu drzewu, wybieranemu często na bożonarodzeniową choinkę, zagraża rosnąca temperatura oraz brak wody.

Prof. Przemysław Bąbelewski, dendrolog z Uniwersytetu Przyrodniczego, na przykładzie Wrocławia wskazuje, że w ciągu 20 lat średnia temperatura w mieście wzrosła z ponad 8 do prawie 10 stopni Celsjusza. "Odpowiada za to gwałtownie zmieniający się klimat" – stwierdza.

Jak tłumaczy, aby drzewo mogło odpowiednio funkcjonować, musi mieć dostęp do wody ze względu na proces fotosyntezy. "W tym procesie powstają cukry, z których drzewa budują swoje tkanki. W wodzie są rozpuszczone sole mineralne, czyli potrzebne do ich prawidłowego wzrostu makro i mikroskładniki" – zauważa.

Według eksperta UPWr obecnie na skutek ograniczonego dostępu do wody drzewa są niedożywione. "Do tego należy dodać suche powietrze, które powoduje, że drzewa są bardzo osłabione, zasychają i w konsekwencji są bardziej podatne na działanie szkodników, takich jak np. kornik" – tłumaczy.

Biskup na pogrzebie ks. Opockiego: czy uda się znaleźć następcę? Quiz, film i podróże, czyli Noc Bibliotek 2026

Wskazuje, że zjawisko to jest szczególnie widoczne w Sudetach, gdzie można dostrzec całe połacie wymierających lasów świerkowych. "Roczna średnia temperatura gwałtownie wzrasta i widać ewidentne objawy niedoboru wody, gdyż rośliny i gleba oddają wodę w procesie parowania. Opady, jeżeli już są, to dosyć nietypowe, bardzo intensywne. Większość wody trafia do rzek, nie wsiąka do gruntów i rośliny nie mogą z niej skorzystać" – mówi profesor.

Jak dodaje, w górach, które są naturalnym miejscem dla tego gatunku - i gdzie jest większa wilgotność, teoretycznie świerk powinien radzić sobie lepiej. "Jednak nawet tam, z powodu wspomnianych rosnących temperatur i braku odpowiedniej ilości wody obserwujemy, że świerków systematycznie ubywa" – zwraca uwagę.

Prof. BÄ…belewski podkreÅ›la, że przyroda bÄ™dzie musiaÅ‚a siÄ™ dostosować i bÄ™dzie to trudny i nieprzewidywalny proces. Jego zdaniem, Å›wierk pospolity, czy sosna pospolita, w przyszÅ‚oÅ›ci zmieniÄ… naturalne granice swoich zasiÄ™gów i przeniosÄ… siÄ™ na północ Polski, gdzie jest chÅ‚odniej i wilgotniej. "CzekajÄ… nas duże zmiany, obecne lasy, jakie znamy, raczej nie przetrwajÄ…. BÄ™dÄ… zastÄ™powane gatunkami drzew i krzewów o dużo niższym wzroÅ›cie" – podsumowuje.