Zmiany w emeryturach pomostowych: Co musisz wiedzieć?

Limanowa. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) informuje o ważnych zmianach dotyczących emerytur pomostowych. Nowe przepisy wejdą w życie z początkiem nowego roku, 1 stycznia 2024.

Kluczowe informacje:

Kto skorzysta z nowych przepisów?
Nowelizacja ustawy dotyczy osób, które po raz pierwszy podjęły pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze po 1 stycznia 1999 roku. W czerwcu 2023 roku ZUS wypłacał 40,8 tys. emerytur pomostowych.

Jakie prace są uwzględniane?
Prace w szczególnych warunkach to te, które wiążą się z czynnikami ryzyka mogącymi prowadzić do trwałego uszkodzenia zdrowia z wiekiem. Natomiast prace o szczególnym charakterze wymagają niezwykłej odpowiedzialności oraz wyjątkowej sprawności psychofizycznej. Przykłady to: górnik, hutnik, rybak morski czy  pracownik sprawujący opiekę w domu opieki społecznej nad osobami dotkniętymi chorobą psychiczną, jak również kierowca autobusu, trolejbusu oraz motorniczy tramwaju w transporcie publicznym, a także ratownik medyczny i wiele innych zawodów.

Jakie były dotychczasowe warunki?
Obecne przepisy pozwalały na wcześniejszą emeryturę osobom, które spełniały szereg warunków:

• urodził się po 31 grudnia 1948 r.,
• ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
• osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn,
• ma okres składkowy i nieskładkowy (staż ubezpieczeniowy) wynoszący co najmniej 20 lat w przypadku kobiet i co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn,
• przed 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze, które zostały określone w ustawie o emeryturach pomostowych  (przepisy stosowane od 1 stycznia 2009 roku, z ustawy o emeryturach pomostowych) lub w ustawie emerytalnej  (przepisy stosowane przed 1 stycznia 2009 r. z ustawy emerytalnej), co najmniej przez 1 dzień.
• po 31 grudnia 2008 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z ustawy o emeryturach pomostowych, co najmniej przez 1 dzień.

Prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która nie wykonywała po 31 grudnia 2008 r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, jeżeli na dzień 1 stycznia 2009 r. miała wymagany okres 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych oraz spełniła pozostałe warunki 

Co się zmienia?
Najważniejsza zmiana dotyczy usunięcia warunku wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed 1 stycznia 1999 roku. Dzięki temu prawo do emerytury pomostowej będzie przysługiwać również osobom młodszym, które rozpoczęły taką pracę po 31 grudnia 2008 roku.

Prognozy na przyszłość:
Po wprowadzeniu nowelizacji, prognozowana liczba osób, które będą mogły skorzystać z emerytury pomostowej wyniesie: w 2024 roku - 7,3 tys., w 2029 roku - 4,0 tys., a w 2033 roku - 4,8 tys.

ZUS podkreśla, że mimo zmian, konieczne będzie spełnienie pozostałych warunków wymaganych do przyznania emerytury pomostowej.