Fasola

Fasolą nie gardzili Trojanie, którym pomogła przetrwać niejedną zawieruchę wojenną.

Fasola należy do najstarszych i najpopularniejszych roślin, które człowiek uprawiał w minionych wiekach. Była ulubionym pożywieniem starożytnych Egipcjan, którzy czcili ją, jako symbol życia w poświęconych jej świątyniach. Grecy i Rzymianie również znali i wysoko cenili walory fasoli. Przyrządzali ją na różne sposoby, zarówno w warunkach pokojowych, jak i w czasie licznych wypraw wojennych, podczas których stanowiła podstawę wyżywienia armii.
FasolÄ… nie gardzili i Trojanie, którym pomogÅ‚a przetrwać niejednÄ… zawieruchÄ™ wojennÄ…. W historii hebrajskiej fasola jest datowana już 1000 lat przed naszÄ… erÄ…. W Afryce północnej żydzi bardzo wczeÅ›nie rozpowszechnili zwyczaj pieczenia fasoli, szczególnie w piÄ…tek, aby spożywać jÄ… w sabat, kiedy to religia zakazuje im jakichkolwiek prac.  
  Fasola byÅ‚a popularna również w innych częściach Å›wiata. Spotkać jÄ… można zarówno w starożytnych kulturach amerykaÅ„skich, gdzie stanowiÅ‚a – obok kukurydzy i dyni, podstawowy skÅ‚adnik pożywienia mieszkaÅ„ców. W kuchni amerykaÅ„skiej ma wiÄ™c ona uzasadnionÄ… tradycjÄ™, siÄ™gajÄ…cÄ… do zamierzchÅ‚ych czasów. WÅ‚aÅ›nie z ameryki poÅ‚udniowej przywiózÅ‚ do Hiszpanii jej nasiona Krzysztof Kolumb wraz z ziemniakami i tytoniem. StamtÄ…d fasola trafiÅ‚a do innych krajów w Europie, zdobywajÄ…c dużą popularność. ByÅ‚ to jakby jej renesans. Bez fasoli nie można sobie wyobrazić kolonizacji Dzikiego Zachodu, stanowiÅ‚a ona bowiem podstawÄ™ wyżywienia kolonistów, którzy wybierajÄ…c siÄ™ w swojÄ… niebezpiecznÄ… wyprawÄ™ zabierali jÄ… z sobÄ…, czÄ™sto stanowiÅ‚a ona jedyne pożywienie, pomagajÄ…c przetrać im najtrudniejszy okres adaptacji.

Do Polski fasola trafiła już w XVII wieku i od razu zadomowiła się w zagrodach chłopskich i dworkach zubożałej szlachty, gdzie w tym czasie panowała zdrowa i smaczna kuchnia. Nie uznawano jej natomiast w dworach magnackich, uznając ją za produkt niegodny dla wyżej postawionych warstw.

W Polsce fasola jest często niedoceniana, gdyby było inaczej to stanowiłaby znaczną część pożywienia, poprawiając nasz bilans białkowy.
W kraju uprawiamy dwa gatunki fasolo: zwykłą (Phaseolus vulgaris) i wielkokwiatową (Phaseolus multiflorus).
Jeśli chodzi o fasolę wielokwiatową, to roślina wieloletnia. W Polsce uprawia się tylko jednoroczna, o ciemnozielonych, bardzo szerokich, łukowato wygiętych strąkach i dużych nasionach nerkowatego kształtu, np. Piękny Jaś z Doliny Dunajca.
 
Fasola sucha należy do produktów o dużej wartoÅ›ci odżywczej ponieważ zawiera: 20 – 23% biaÅ‚ka, 1,3 – 2% tÅ‚uszczu, 47 – 62% wÄ™glowodanów, 4% bÅ‚onnika, 3,9% zwiÄ…zków nieorganicznych i znacznÄ… ilość witamin z grupy B. Wartość kaloryczna – ok. 300 kcal/100 g. Oprócz tych zalet fasola sucha ma również pewne wady. Nie jest ona tak Å‚atwo strawna jak fasolka szparagowa, nie powinna wiÄ™c wchodzić w skÅ‚ad posiÅ‚ków ludzi otyÅ‚ych, cierpiÄ…cych na schorzenia ukÅ‚adu pokarmowego oraz prowadzÄ…cych siedzÄ…cy tryb życia. Trzeba także brać pod uwagÄ™ jej kwasotwórcze dziaÅ‚anie na organizm, a to ze wzglÄ™du na znacznÄ… zawartość biaÅ‚ka, skrobi i fosforu. Dlatego obok fasoli w jadÅ‚ospisie powinny znaleźć siÄ™ koniecznie warzywa odkwaszajÄ…ce organizm.  
  Fasola polecana jest szczególnie dla ludzi pracujÄ…cej fizycznie, dla dorastajÄ…cej mÅ‚odzieży, dla uprawiajÄ…cych sport, czy turystykÄ™.

Przepis na fasolkę po bretońsku ma w domu każdy. To może coś innego, kotlety z fasoli.

Składniki:

ok. 1 szklanki suchej fasoli 20 dag pieczarek 3 łyżki ryżu cebula 2 jajka 2 łyżki bułki tartej pęczek koperku olej do smażenia sól, pieprz

Wykonanie:

 CebulÄ™ i pieczarki pokrojone w kostkÄ™ usmażyć - odstawić do wystygniÄ™cia. FasolÄ™ ugotować do miÄ™kkoÅ›ci, osÄ…czyć i zmielić razem z pieczarkami. Dodać ugotowany ryż, jajka, posiekany koperek,buÅ‚kÄ™ tartÄ…, sól, pieprz, wymieszać. Formować kotlety Å‚yżkÄ… maczanÄ… w zimnej wodzie, usmażyć na oleju. Podawać z sosem pomidorowym.

Smacznego!