Felieton: Wielkie i małe dylematy

W obliczu nadchodzących wyborów, kandydaci i media zasypują nas wielkimi tematami, od uchodźców po filmy fabularne. Ale co z kwestiami, które dotyczą nas bezpośrednio, w naszych lokalnych społecznościach? Czy kandydaci są gotowi, by odpowiedzieć na pytania o przyszłość samorządów, zatrudnienie, a nawet ochronę zdrowia na poziomie lokalnym? W tym felietonie PAPA zastanawia się, czy nasze "małe" dylematy nie zasługują na równie dużą uwagę, jak te "wielkie" sprawy, które dominują w kampanii wyborczej.

Kampania wyborcza została zdominowana przez naprawdę wielkie tematy: uchodźców, wizy, zboże, większości zdolnej do wyłonienia rządu, a nawet film fabularny. Oczywiście to tematy ważkie (choć jak oglądałem ostatnio fabułę o złych agentach CIA, którzy zdradzili swoją amerykańską ojczyznę to nie zauważyłem w tej sprawie oświadczenia departamentu sprawiedliwości USA). Kandydaci z powiatu obrodzili, już pisałem, że nie jest to raczej powód do zadowolenia. Skoro jednak wybór jest tak duży powinno się zadbać o to, aby konkurujący o nasze głosy odnieśli się także do spraw istotnych z punktu widzenia naszego regionu w myśl zasady, że bliższa ciału koszula. 

Mam nadzieję, że redakcja portalu myśli już o jakichś debatach w formule „live” bo byłaby to najlepsza okazja do zweryfikowanie osobowości kandydatów, ich poglądów oraz samodzielności w formułowaniu poglądów. Niezależnie od tego czy takie przedsięwzięcie uda się przeprowadzić czy też nie, warto byłoby uzyskać stanowisko co do kilku istotnych (wg mnie) kwestii: 

A) relacja państwo – samorząd. Od czasu powołania gmin minęło ponad 30 lat, z powiatami mamy do czynienia od ponad 20 lat. Wydaje się, że założenia, które decydowały o takim a nie innym ukształtowaniu konkretnych gmin czy powiatów powoli się dezaktualizują. Bo starsi pamiętają, że własny samochód umożliwiający dotarcie do „urzędu” był w roku 90 tym dobrem luksusowym, a o fanaberiach w stylu własny telefon, internet, czy załatwienie sprawy online pisali co najwyżej futuryści. Zatem:

- czy konieczne w skali kraju jest zmniejszenie ilości gmin i czy taka konieczność występuje też na obszarze powiatu limanowskiego? Administracja, w tym gminna generuje coraz wyższe koszty, a wydaje się, że znaczna liczba urzędników po prostu ma za mało pracy, biorąc pod uwagę fakt, że czasy wystukiwania pism na maszynie dawno się skończyły.
- czy powiaty są nam jeszcze potrzebne, skoro nie mają one dochodów własnych, większość spraw, które należą do ich kompetencji (budownictwo, komunikacja) można będzie wykonać bez konieczności wizyty w urzędzie, a w innych (urząd pracy) po prostu generuje się fikcję, gdyż pracy jest tyle, że nasz kraj musi sprowadzać już nie tylko Ukraińców ale nawet Nepalczyków, Afgańczyków czy Hindusów (wystarczy przejść się po Krakowie, żeby to naocznie stwierdzić)?
- czy nie należałoby ograniczyć liczby radnych w gminach i powiatach, gdyż obecnie w mniejszych gminach są to często osoby wybierane przez kilkadziesiąt osób, a koszty funkcjonowania rad gmin i powiatów w skali kraju są duże?
- czy należy wprowadzić regulacje ograniczające możliwość pracy radnych i ewentualnie ich bliskich (jakich?) w instytucjach samorządowych, tak aby radni faktycznie mieli niezależną względem wójta czy zarządu powiatu pozycję i by nie dochodziło do tworzenia swoistych układów zależności?
- czy obecna sytuacja, w której samorządy mają coraz niższe dochody własne, a pieniądze na inwestycje, „wypraszane w Warszawie” są rozdzielane „po uważaniu”, bez jasnych kryteriów, punktacji i możliwości odwołania od niezadowalającego rozstrzygnięcia, co oznacza, że regiony ze słabszym politycznie wsparciem są poszkodowane, winna trwać nadal czy należy ją zmienić, a jeśli tak, to w jaki sposób?
B) spraw środowiskowych - czy należy rozwiązać problem presji na zabudowę atrakcyjnych przyrodniczo terenów naszego regionu? Czy projekty w stylu zabudowy Polany Stumorgowej czy Jeżowej Wody (jako przykłady) winny być powstrzymane (a jeśli tak, to w jaki sposób?), czy też należy uznać prawo właściciela do swobody dysponowania własną nieruchomością? W jaki sposób rozwiązać problem ścieków bytowych w sytuacji rozproszonej zabudowy, charakterystycznej dla naszego regionu?
C) Spraw społeczno – socjalnych: czy obecny sposób pomocy dla członków społeczności romskiej, sprowadzający się do rozmaitych form prostego wsparcia (finansowego: zasiłki i świadczenia, czy mieszkaniowego: budowa lub zakupy domów i mieszkań) bez powiązania ich z koniecznością aktywizacji zawodowej lub społecznej nie powoduje dziedziczenia biedy i bezradności i czy winien być dalej kontynuowany bądź wg jakich zasad zmieniony?
D) Zdrowia: Kuzynka, kobieta w wieku ok 50’tki z kontuzją nogi chciała się zarejestrować do ortopedy w limanowskim szpitalu. Najwcześniejszy termin który jej zaoferowano to marzec 2025 (!!!) roku. Czy Państwo ma w takiej sytuacji prawo pobierać składkę zdrowotną?

15 października powinny się odbyć prawdziwe wybory. Takie, w których oceniamy kandydatów, a mniejszą uwagę zwracamy na nazwę firm, które ich wystawiły. Bo siła jest w ludziach.