Rząd wyżywi się sam

Zapraszamy do przeczytania najnowszego felietonu, którego autorem jest PAPA:

Jerzy Urban, rzecznik prasowy władz komunistycznych w latach 80., zasłynął wypowiedzią „Rząd i tak zawsze sam się wyżywi”. Była to odpowiedź na groźby Amerykanów, którzy po wprowadzeniu stanu wojennego zapowiadali nałożenie sankcji na Polskę. To zdanie mocno rozsierdziło polskie społeczeństwo, zmęczone trudnymi warunkami życia w PRL. Pokazało, że socjalistyczna władza, „z ludu” pochodząca niekonieczne ma ochotę dzielić z tymże ludem trudy życia. 

13 gmina powiatu limanowskiego, najmłodsza i najmniejsza, Szczawa, połowę swojego budżetu wydaje na płace swoich pracowników. Najważniejszym wydatkiem inwestycyjnym realizowanym przez ten samorząd bez wsparcia zewnętrznego jest przebudowa byłego budynku szkoły podstawowej na urząd gminy. Zadanie to pochłonie 4/5 wydatków na wszystkie cele inwestycyjne w gminie. 

Absolutyzm francuski, który wymyślił nowoczesną biurokrację pokraśniałby z dumy. Oto emanacja nowoczesnego urzędniczego perpetuum mobile. Tworzymy urząd, który ma prawo nakładania lokalnych podatków, a te następnie przeznaczamy na ten właśnie urząd. Trochę to mało produktywne, trochę mało rozwojowe, ależ jakże wygodne. 

Przykłady można mnożyć. Nasze państwo tworzy kolejne instytucje, agencje i instytuty. Potem udaje, że im płaci, a ludzie w nich zatrudnieni udają, że pracują. Przykład pierwszy z brzegu – urzędy pracy, które stworzono w latach 90-tych, gdy bezrobocie było jedną z największych bolączek społecznych. Bezrobocie spadło do historycznie najniższych poziomów, pracodawcy z wielu branż muszą ratować się pracownikami z zagranicy (nawet z tak egzotycznych kierunków jak Nepal czy Filipiny) a urzędy pracy nadal kwitną i mają się dobrze. Zwalczają z mozołem bezrobocie, którego nie ma. Nie sprawdzałem danych statystycznych, ale byłbym gotów się założyć, że wydatki na ich utrzymanie w skali kraju, pomimo trzy czy czterokrotnego zmniejszenia bezrobocia nie tylko nie spadły ale rosną rok do roku. 

Praca w administracji ma swoje plusy. Etat, może nie za wysoka ale bezpieczna, regularnie wypłacana pensja, praca „od –do”, brak presji która towarzyszy tym, którzy muszą osiągnąć wyniki sprzedażowe, produkcyjne czy inne, itd.  

Szczawa cieszy się zapewne ze swojej odzyskanej samorządności. A jednak trzeba powiedzieć uczciwie, że na dłuższą metę tworzenie dobrych warunków życia i rozwoju mieszkańców w gminie, która wydaje połowę swojego budżetu na płace pracowników jest niemożliwe. To będzie takie trwanie „od pierwszego do pierwszego”, zaspokajanie bieżących, najprostszych potrzeb. Matematyki nie da się oszukać. Szczytne rewolucyjne hasło słabo znoszą konfrontację z twardymi danymi i prozą życia. 

Pewnie będzie można przez jakiś czas odwrócić uwagę od słabości braku rozwoju. Przez koncerty, biesiady, spotkania, radę seniorów i młodzieży. Wizyty w szkołach, przedszkolach, w kółkach różańcowych i w zaprzyjaźnionych gminach. Na krótką metę to zadziała. Można pracować, można też się bawić i dobrze żyć. Dwa wzorce rozwoju osobistego. Zwykle jednak kończy się to tak, że ten co się dobrze bawi i beztrosko wydaje pieniądze na pierdoły kończy nie najlepiej. W coraz starszym domu, z coraz starszym samochodem i coraz większymi długami patrzy z zazdrością na tego drugiego co to „robił, robił i się w końcu dorobił”.  Tyle, że ten drugi ciężko pracował i oszczędzał.