Blamaż czy sukces? Komendant triumfuje, a sprawca nie żyje

Stara Wieś. Minęło nieco ponad 15 godzin od odnalezienia ciała Tadeusza Dudy, które znajdowało się przy leśnej drodze, doskonale widocznej z drogi powiatowej. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie zwołał w nocy konferencję prasową, by ogłosić sukces. Tylko czy sukcesem można nazwać akcję, której finałem jest śmierć poszukiwanego – w miejscu, które przez dni patrolowano setkami policjantów? Felieton Kuby Toporkiewicza.

Konferencja z "uśmiechem"

Inspektor Artur Bednarek, Komendant Wojewódzki Policji, wystąpił w nocy przed kamerami z wyraźnie dobrym humorem. Z entuzjazmem opowiadał o 840 funkcjonariuszach i nowoczesnym sprzęcie, zapewniając, że mieszkańcy mogą już czuć się bezpiecznie.

Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że ten uśmiech był nie na miejscu. Zwłaszcza że ciało poszukiwanego odnaleziono nie gdzieś w gęstwinie Cichonia, ale niemal na poboczu drogi głównej, niedaleko od miejsca piątkowej tragedii, 1250 metrów od porzuconego samochodu, 1500 metrów od domu podejrzanego. Przez kilka dni drogą tą poruszały się setki aut, autobusy, mieszkańcy i – rzecz jasna – służby.

"Strzały były", "strzałów nie było" – czyli sobotni chaos

Najbliżej zatrzymania poszukiwanego policja była w sobotę o godz. 22:00 – padł strzał w stronę policjantów, uruchomiono drony, ściągnięto jednostki specjalne… Bez rezultatu. W sieci pojawiły się fałszywe informacje o Dudzie uciekającym na motocyklu lub quadzie, które przez kilka godzin nie zostały sprostowane. Ludzie się bali. Policja milczała.

Około drugiej w nocy dostaliśmy komentarz: nikt z funkcjonariuszy nie ucierpiał. Dopiero rano policja potwierdziła, że nocą „padł strzał”. W programie na żywo powiedziano, że przed momentem ponownie widziano poszukiwanego, co okazało się… policyjnym fejkiem.

Zacieśniający się pierścień… czy parodia poszukiwań?

Nie trzeba być ekspertem od taktyki, by zauważyć, że coś tu się nie klei. Gdy ciało znajduje się tuż przy głównej drodze, w miejscu widocznym jak na dłoni, mówienie o „zacieśnianiu pierścienia” zakrawa na żart. Zwłaszcza, gdy tego samego dnia policyjny Black Hawk przeczesywał (3 godziny wcześniej)... lasy po drugiej stronie góry Cichoń i teren innych miejscowości. Obszar poszukiwań rozciągano wczoraj na Słopnice, Zalesie, Młyńczyska.

Działania wyglądały jak rozrzucone punkty na mapie, a nie skoordynowana akcja. Jeśli to był „pierścień”, to musiał być wyjątkowo dziurawy.

Panie komendancie – skoro "pierścień się zacieśniał", to dlaczego, żaden policjant Tadeusza Dudy nie widział? Dlaczego nie namierzył go policyjny dron? I dlaczego nikt nie słyszał śmiertelnego strzału z broni palnej?

Black Hawk bez termowizji? Tylko za dnia, tylko z okien

Symbolem tej akcji stał się śmigłowiec Black Hawk – najdroższy w utrzymaniu sprzęt, który patrolował teren raz lub dwa dziennie przez godzinę. Z otwartych drzwi obserwowano lasy. Tyle tylko, że... bez noktowizji i termowizji.

Komendant dzisiejszej nocy w odpowiedzi na nasze pytanie przyznał, że maszyna nie miała takich systemów. Pytanie: po co w ogóle ten śmigłowiec wysyłano? Dla efektownych zdjęć? Policja informowała, że w akcji uczestniczą dwa śmigłowce Bell (jeden taki ma KWP Kraków)– nowoczesne maszyny wyposażone w optoelektronikę i reflektory. Prawdopodobnie także w "szalenie skuteczny system maskujący", lepszy niż w wojskowych dronach, bo nad Starą Wsią jakoś nikt go nie widział.

Hełm z PRL i wypadający magazynek – czyli co zobaczyła Polska

Innym z symboli tej akcji stał się policjant w starym hełmie, który mógłby pamiętać jeszcze stan wojenny. Po medialnej burzy podobnych „eksponatów” już nie widziano. Okazało się, że nowoczesnego sprzętu w jednostkach brakuje – i ci, którzy go nie mieli, albo mieli go za mało, najpierw musieli jechać i pożyczać wyposażenie z innych jednostek.

Kropką nad i była scena z konferencji prasowej, gdy jeden z funkcjonariuszy - pewnie zmęczony kilkudniową obławą - zamiast iść odpocząć, musiał tworzyć żywą ściankę i z karabinu wypadł mu…  magazynek. Trudno o lepszą metaforę.

Policjanci na pierwszej linii – chwała im. Ale co z dowództwem?

Nie można mieć pretensji do zwykłych funkcjonariuszy – robili, co mogli. Wykonywali to, czego się od nich oczekuje - wypełniali rozkazy. Problemem jest sposób dowodzenia, medialne pozory sukcesu i narracja, która urąga zdrowemu rozsądkowi.

Bo sukcesem nie jest, gdy człowiek odbiera sobie życie. W dodatku kilkanaście metrów od otwartej dla ruchu drogi. Niepostrzeżenie, bez świadków, bez reakcji, bez odpowiedzi na wiele pytań, bo te Tadeusz Duda zabrał ze sobą do grobu. To nie happy end. To fiasko, które przykrywa się konferencją sukcesu.

Sposób prowadzenia obławy spowodował, że niewyobrażalna tragedia w oczach dużej części społeczności stała się memem. Cała formacja została wystawiona na śmieszność, a jej ostatnim akcentem była wczorajsza konferencja. 

Epilog? Awans

A na koniec – jakby tego było mało – z kuluarów płyną informacje, że komendant Bednarek szykowany jest na stanowisko w Komendzie Głównej Policji. Jeśli to prawda, już teraz gratulujemy.

W całej tej sprawie moją intencją jest, by poddać pod dyskusję to, czy państwo i jego instytucje radzą sobie z sytuacjami kryzysowymi. W świetle tego, co przez 5 dni przeżywał region Limanowej - a obserwowała cała Polska - takie pytania muszą być zadane. 

Na medale dla Was przyjdzie czas.