Protest przeciwko dewastacji krajobrazu Beskidu Wyspowego

Ponad 1300 osób podpisało się pod petycją przeciwko planom budowy wieży turystycznej na górze Lubogoszcz oraz tarasu widokowego na Łopieniu. Autorzy protestu domagają się od samorządów rezygnacji z inwestycji, ostrzegając przed dewastacją przyrody i krajobrazu powiatu limanowskiego.

Pod internetową petycją skierowaną do samorządów miasta Mszana Dolna, gminy Mszana Dolna oraz gminy Tymbark, a także do Sejmiku Województwa Małopolskiego, zebrano już ponad 1300 podpisów. Sygnatariusze dokumentu wyrażają sprzeciw wobec planowanych przez niektóre samorządy inwestycji turystycznych: budowy wieży widokowej na górze Lubogoszcz (968 m n.p.m.) oraz tarasu widokowego na górze Łopień (961 m n.p.m.). W petycji zawarto również wniosek do Lokalnej Grupy Działania „Przyjazna Ziemia Limanowska” o odstąpienie od tych planów.

My, niżej podpisani, wyrażamy sprzeciw wobec działań mogących prowadzić do degradacji krajobrazu Beskidu Wyspowego, w szczególności w związku z planowanymi przez (miasto - przyp. red.) Mszana Dolna oraz Tymbark inwestycjami polegającymi na budowie wieży widokowej na górze Lubogoszcz (968 m n.p.m.) oraz tarasu widokowego na górze Łopień (961 m n.p.m.) - piszą na wstępie autorzy petycji.

Protestujący argumentują, że realizacja tych zamierzeń wpłynie negatywnie na chronioną przestrzeń górską.

Realizacja planowanych przedsięwzięć wiązałaby się z trwałą ingerencją w strukturę krajobrazu o wysokiej wartości, prowadząc do jego fragmentacji oraz zaburzenia kompozycji przestrzennej i relacji widokowych. W konsekwencji mogłoby dojść do nieodwracalnego przekształcenia jednego z najbardziej unikalnych krajobrazów Karpat, stanowiącego cenny komponent dziedzictwa przyrodniczego o wyjątkowej wartości dla obecnych i przyszłych pokoleń, wymagający szczególnej ochrony - podano w treści petycji.

W piśmie opisano specyfikę ukształtowania terenu w tej części powiatu limanowskiego, gdzie góry nie tworzą ciągłych pasm, lecz układają się w formie oddzielnych, dominujących nad otoczeniem szczytów, tzw. „wysp”. Autorzy przytaczają przy tym słowa Stanisława Pagaczewskiego:

Zostawiła kluczyki w aucie. Złodziej uciekł, ale nie nacieszył się łupem Naboje w bagażach

Beskid Wyspowy, jakże trafna nazwa, jak dobrze oddająca charakter tej okolicy; z jasnozielonego morza pofalowanego terenu wyrastają ciemne wyspy odosobnionych szczytów – istny archipelag pociągających ku sobie turystów, owych nigdy nienasyconych żeglarzy zielonego krajobrazu - cytują w dokumencie autorzy.

Inicjatorzy akcji stawiają publicznie pytanie: „Czy na każdej górze Beskidu Wyspowego musi powstać wieża widokowa?”. Przypominają, że w regionie istnieje już gęsta sieć infrastruktury widokowej, obejmująca obiekty na Mogielicy, Kamionnej, Skiełku, Jaworzu i Miejskiej Górze, a także infrastrukturę na Luboniu Wielkim i Śnieżnicy. Z kolei na Lubogoszczu i Łopieniu funkcje widokowe realizowane są obecnie naturalnie przez istniejące polany i powierzchnie powiatrołomowe.

Wprowadzanie kolejnych obiektów widokowych w tych lokalizacjach prowadziłoby do nadmiernej kumulacji infrastruktury w krajobrazie, bez realnego zwiększenia dostępności walorów widokowych, a tym samym bez wykazania racjonalności i efektywności wydatkowania środków publicznych - argumentują protestujący.

W petycji zwrócono także uwagę na ogólną presję inwestycyjną w regionie i postępującą zabudowę polan śródleśnych przez obiekty kubaturowe, takie jak hotele czy domki turystyczne.

Nowe wieże i tarasy widokowe, nasilająca się presja inwestycyjna, zabudowa polan śródleśnych, nieprzemyślane działania infrastrukturalne oraz brak spójnej, długofalowej polityki ochrony krajobrazu prowadzą do szybkiej utraty jego autentycznego charakteru. Jeżeli proces ten nie zostanie powstrzymany, istnieje realne ryzyko, że przyszłe pokolenia będą mogły podziwiać walory krajobrazowe i przyrodnicze Beskidu Wyspowego jedynie na archiwalnych fotografiach, a nie w rzeczywistej przestrzeni, która dziś ulega nieodwracalnym przekształceniom - ostrzegają autorzy pisma, podając jako kontrowersyjny przykład dopuszczenie w 2023 roku inwestycji na Polanie Stumorgowej na Mogielicy.

Kolejnym argumentem przeciwko budowie nowej infrastruktury jest ochrona środowiska i zasobów wodnych. Masywy Lubogoszcza i Łopienia są objęte ochroną w ramach sieci Natura 2000 (obszary Lubogoszcz i Uroczysko Łopień), gdzie występują liczne gatunki chronione.

Rozbudowa infrastruktury turystycznej zwiększa presję człowieka, prowadzi do fragmentacji siedlisk i zakłóceń przyrody – co pokazują doświadczenia z Mogielicy. Dodatkowo oba masywy pełnią ważną funkcję hydrologiczną jako źródło wody pitnej, a wzrost ruchu turystycznego może pogorszyć jej jakość i dostępność, szczególnie w kontekście już istniejących problemów w Mszanie Dolnej - wskazują sygnatariusze.

Poza rezygnacją z planowanych inwestycji, drugim kluczowym postulatem petycji jest wezwanie Sejmiku Województwa Małopolskiego do rozpoczęcia prac nad utworzeniem Parku Krajobrazowego Beskidu Wyspowego, co wpisuje się w zapisy Strategii Rozwoju Województwa „Małopolska 2030”.

Powołanie Parku Krajobrazowego Beskidu Wyspowego zgodnie z zapisami w Strategi Rozwoju Województwa „Małopolska 2030” to dziś pilna konieczność wobec szybko postępującej degradacji jego wartości krajobrazowych i przyrodniczych, spowodowanej działalnością człowieka. Taka forma ochrony pozwoli zachować równowagę między rozwojem a troską o dziedzictwo przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe. Powstanie Parku będzie sprzyjać zrównoważonemu rozwojowi, umożliwi skuteczniejsze planowanie przestrzenne, wesprze lokalne społeczności oraz przyczyni się do promocji regionu i rozwoju odpowiedzialnej turystyki - podsumowano w dokumencie.

Link do petycji: STOP dewastacji krajobrazu Beskidu Wyspowego | Nasza Demokracja